Brengt het gedachtegoed van Lorenzetti via unieke fresco’s naar onze tijd en levert daarmee een belangrijke bijdrage aan het oplossen van bestuurlijke problematiek in grote steden.
Lorenzetti Governance Foundation
Considerans
Ambrogio Lorenzetti (Siena 1290-1348) was een beroemde kunstenaar uit de vroege Renaissance die in de hoogtijdagen van de stadstaat Siena de opdracht kreeg om het stadsbestuur te portretteren in de Sala dei Nove van het Palazzo Pubblico. Lorenzetti schilderde fresco’s op drie muren met allegorische voorstellingen van Goed en Slecht Bestuur met het effect daarvan op de stadstaat en haar ommelanden. De drie fresco’s zijn bedoeld om de inwoners van Siena te laten zien wat de gevolgen zijn van goed en slecht bestuur. Tegenwoordig zijn de fresco’s nog steeds relevant voor het testen van de kwaliteit van bestuur en zijn ze een inspiratiebron voor bestuurlijke vernieuwing.
De Allegorie van Goed Bestuur
In de bloeitijd van de stadstaat Siena, rond 1338, kreeg Ambrogio Lorenzetti van het stadsbestuur de opdracht om in de Sale dei Nove, het stadsbestuur in beeld te brengen. De op drie wanden geschilderde fresco’s zijn allegorische voorstellingen van goed en slecht bestuur, en de effecten daarvan op de bewoners van de stadstaat en ommelanden. De bestuurlijk vernieuwing die ten grondslag ligt aan de bloeitijd van Siena is de inspiratiebron waaruit de Lorenzetti Governance Stichting is ontstaan.
De kern van het gedachtegoed van Lorenzetti is dat binnen de richtlijnen voor Goed Bestuur, het algemeen belang prevaleert en het eigen belang daaraan ondergeschikt is. Deze zienswijze is relevanter dan ooit in onze eigen tijd en een bron van inspiratie voor de Lorenzetti Governance Foundation.
Vandaag de dag is Goed Bestuur en aandacht voor bestuurlijke vernieuwing een must voor overheid en bedrijfsleven ten behoeve van de samenleving als geheel.
Lorenzetti’s gedachtegoed als inspiratie voor bestuurlijke vernieuwing in de 21e eeuw
De zegenrijke invloed van goed bestuur op de stadstaat en haar ommelanden.
De Allegorie van Slecht Bestuur
De Allegorie van Slecht Bestuur of de stadstaat onder Tirannie. Daar, waar rechtvaardigheid gekneveld is, is nooit overeenstemming over het algemeen belang, en heerst geen samenhang en eendracht. Daarom is het passend dat Tirannie de overhand heeft. Tirannie in haar onrechtvaardigheid, is ingegeven door ondeugden; Wreedheid, Verraad, Fraude, Woede, Verdeling, Oorlog, Gierigheid, Trots en Ijdelheid zoals verbeeld in de fresco’s. Ze verbant degenen die bereid zijn om het goede te doen en omringt zich met kwaadaardige intriganten. Ze beschermt altijd de aanvallers, de overvallers en degenen die vrede haten, zodat haar land ten onder gaat.
Beleidsplan
Activiteiten & initiatieven
De stichting is voornemens dit doel te bereiken door:
- het organiseren van symposia en het geven van publieke lezingen, interviews, seminars, conferenties en opleidingen
- het geven van studie- en projectopdrachten
- het uitgeven van (wetenschappelijke) publicaties
- het onderhouden van contacten met overheden, onderwijsinstellingen, ondernemingen, denktanks, nieuwe politiek / maatschappelijke initiatieven in samenhang met de renaissance van de Stadstaten
- samenwerkingsverbanden aangaan met instellingen, organisaties die vanuit verwante doelstellingen actief zijn
- het instellen en opbouwen van een online platform waarop al de hier genoemde initiatieven kunnen worden uitgedragen, gedeeld en gaan bijdragen aan het maatschappelijk debat
- en in het algemeen al hetgeen aan het bereiken van het doel bevorderlijk kan zijn
De Stichting is in de loop van 2024 aan de slag gegaan met een drietal initiatieven/projecten:
1. Het vervolg op de interviews die ik met Vincent Bijlo in de Corona jaren heb gemaakt. Wij vormde een duo onder de naam degoedebijlo V.C.N.C., dat wil zeggen Voor Corona en Na Corona, een 50-tal gesprekken met bestuurders, beleidsmakers, opiniemakers en een aantal geëngageerde jongeren.Inmiddels zijn we 5 jaar na de Corona periode. Er komt nu een transcriptie van de interviews. Er wordt van de geïnterviewden verwacht dat ze een na-woord/epiloog schrijven. Voorts zullen wij een proloog schrijven voor het boek. Uitgeverij Querido gaat ons boek uitgeven. Het is de bedoeling is dat het eind 2026, begin 2027 uit zal komen en gepresenteerd gaat worden op een tot de verbeelding sprekende locatie.
2.
Het Moveable Feast project, moveablefeast.org, mijn zoektocht naar onafhankelijke boekwinkels in Europa in 2024 en 2025. In 2024 vooral in Nederland vanwege het herstel van een operatie en daarna door heel Europa. Tot nu toe zijn er meer dan 100 boekwinkels van de 3000 bezocht. Inspirerende ontmoetingen met boekhandelaren, ontmoetingen met de mensen in de winkels en tijdens de treinreizen. Bezoekers komen daar niet alleen om boeken te kopen maar ook om er lezingen en andere evenementen mee te maken.Boekwinkels zijn een vitaal onderdeel van de civil society, de civiele samenleving. Die civil society die wordt van binnenuit in Europa en van buitenaf bedreigd en ondermijnd. Daar dienen we tegen in verzet te komen. Eind maart 2025 werd de jaarlijkse conferentie van de European International Booksellers Federation in Riga geopend door de minister van cultuur in Letland. Ze sprak ons toe in het Engels: “It is a pleasure and honor to be here in a room with 300 booksellers from Europe and the rest of the world. For me this is a dream and it is a nightmare for dictators and autocrats.” Kortom boekhandelaren, schrijvers en Literaire Uitgevers zijn een vitaal onderdeel van een democratische samenleving. www.moveablefeast.org
3.
Geïnspireerd door de ontmoetingen in boekwinkels, antiquariaten, bibliotheken, musea en andere culturele instellingen en tijdens de treinreizen in eigen land en elders in Europa is het idee ontstaan om het “European Literary Forum” op te richten. Een aantal Boekhandelaren en schrijvers en mensen uit ons netwerk zijn bij de oprichting betrokken. Een van de supporters, de directeur van de Dominicanen Boekhandel (Maastricht) liet weten dat voor de start van het project ELF (European Literary Forum) en de voortzetting van Moveable Feast er ideeën, energie en visie genoeg is. De uitvoering is natuurlijk het moeilijkst en kost veel werk op vele fronten.Hij wil meewerken wanneer we over voldoende financiën kunnen beschikken en over voldoende menskracht om steeds meer te regelen en op te zetten. Een globale eerste schatting leert dat daarvoor een bedrag van 50K nodig zal zijn. Dominicanen Boekhandel wil daaraan meewerken en zijn bereid een bijdrage in de pot te stoppen wanneer ook anderen hun enthousiasme omzetten in concrete bedragen. Verder de directeur van de Dominicanen Boekhandel ook in het bestuur zitting nemen, als lid. De planning van de eerste ELF in Maastricht zal niet eerder reeel zijn dan najaar 2027. Theo Bovens (was onder meer 10 jaar Commisaris van de Koning in Limburg) is als gezegd bereid hieraan mee te werken. Zo zijn we van start gegaan met dit ambitieuze project. De eerste bijeenkomst van het European Literary Forum (i.o.) staat gepland voor september 2027. Sprekers en deelnemers uit de bezochte landen worden hierbij uitgenodigd, en verder schrijvers, kunstenaars en mensen uit bedrijfsleven. Een eerste selectie van geïnteresseerden is al gemaakt.
There is a certain coherence between these three initiatives and the Foundation’s objective.
Lopende Projecten 2020 – 2021
Interviews met inspirerende figuren uit de wereld van Cultuur, Wetenschap, Politiek en Bedrijfsleven, alsmede met geëngageerde jonge mensen uit deze werelden.
Dit project is reeds gestart. De gerealiseerde interviews worden op de website en het YouTube-kanaal van de Foundation geplaatst.
In december 2020 wordt dit project afgerond met een ‘Zoom-conferentie’ met alle (30 à 40) geïnterviewden. De kosten van dit project zijn begroot op €42.500 – €47.500.
Political Start-Ups.
In de afgelopen jaren ontstond in Europa vanuit het politiek maatschappelijke middenveld een nieuw fenomeen, de politieke start-up. Dit zijn ondermeer in Frankrijk Macron’s En Marche, in Spanje de Ciudadanos, in Oostenrijk NEOS en in Nederland Volt.
Allereerst, wordt deze bestuurlijke vernieuwing in Europa gedetailleerd in kaart gebracht.
Vervolgens, zal de Lorenzetti Governance Foundation – in onderling overleg en in samenwerking met de betrokken organisaties – een interactief Europees platform opbouwen. Dit gebeurt door middel van het uitwisselen van kennis en ervaring, door middel van publicaties en door het organiseren van bijeenkomsten. In afwachting van de ontwikkelingen van het Coronavirus wordt besloten of deze bijeenkomsten fysiek, dan wel online zullen plaatsvinden. De eerste contacten zijn hiervoor inmiddels gelegd in Nederland, Zwitserland en Duitsland. In de loop van dit jaar zal het netwerk verder worden uitgebouwd. In het eerste halfjaar van 2021 zullen een aantal evenementen worden gerealiseerd. Zowel in Nederland als in de landen van de partners van de Foundation.
Opbouwen van een digitale canon van de bestuurlijke vernieuwing in Europa vanaf de middeleeuwen en de vroeg-renaissance tot nu.
Beginnend met de waterschappen, het oudste bestuursmodel van Nederland. Vervolgens de stadstaten Siena en Florence. Later Venetië en eindigend met vergelijkbare recente ontwikkelingen in Azië en elders.
Lopende Projecten 2024 – 2025
In 2024 is er met een beperkt budget gewerkt, schenkingen/donaties uit relatie/
vriendenkring. In 2025 kwam er 29K als donatie naar de Stichting. David heeft in Nederland bij een 20-tal Boekwinkels bezocht en onderdeel gemaakt van het netwerk van onafhankelijke literaire boekwinkels, antiquarische boekhandels en bibliotheken. In datzelfde jaar heeft hij een 40-tal literaire boekwinkels bezocht op zijn verschillende reizen door Europa: Denemarken, Zweden, Finland, Baltische staten, Polen, Engeland, Duitsland, Frankrijk, Zwitserland en Oostenrijk. De donaties zijn gebruikt om deze reizen kostendekkend te maken. In 2025 kwam er 29K als donatie naar de Stichting.
Voor 2026 wordt vooralsnog uitgegaan van een benodigd beugel van 50K. Een aantal vermogende particulieren die achter project staan zijn we ook in gesprek met Het Cultuurfonds. Naar verwachting gaat Het Cultuurfonds in 2026 een bijdrage leveren aan de subsidiëring van de projecten.
Voorts begint een gerenommeerde filmproducent fondsen te werven voor
een film over met Moveable Feast project.
Gegeven mijn lichamelijk ongemak in 2023-2024 is er geen overzicht gemaakt over
herkomst en besteding van de middelen.
De belangrijkste uitgaven betreffen, reis- en verblijfkosten, representatie kosten,
en kosten verbonden aan de website.
Bij het ELF project komen secretariaatskosten.
Publicaties
Interview met Ewald Engelen
Interview met Iki Freud
Interview met Harm Ede Botje & Mischa Cohen
Interview met Iwan Baan
Interview met Jeroen Smit
Interview met Marjolein Baghuis
Interview met Arent van der Feltz
Interview met Linda Polman
Interview met Cisca Dresselhuys
Interview met Zoë Papaikonomou
Interview met Hans Aarsman
Interview met Yuri Honing
Interview met Louise Vet
Interview met Nilüfer Gündoğan
Interview met Maarten van Rossem
Interview met Ralf Bodelier
VCNC met Lokke Moerel
Interview met Agnes Jongerius
Interview met Ad Melkert
Interview met Julius Winter
Interview met Ben van Berkel
Interview met Jaap Winter
Interview met Eva Koffeman
Interview met Derk Haank
Interview met Isabelle Petit
Interview met Laurens Dassen
Interview met Willem Jeroen Stevens
Interview met Isaac Kalisvaart
Interview met Melle Daamen
Interview met Hanne Arends
Interview met Willem Sijthoff
Interview met Willem Flinterman
Interview met Heleen Mees
Interview met Kees van Twist & Peter Weeda
Interview met Rob Scheerens
Interview met Kadir van Lohuizen
Interview met Bernard Hammelburg
Interview met Roland van der Vorst
Interview met Bibi Wielinga
interview met Maya Meijer
Interview met Kirsten van den Hul
Interview met Ronald Ockhuysen
Interview met Floris Alkemade
Interview met Faiza Dadi
Interview met Hans Ruinemans
Interview met Ine Gevers
Interview met Mert Kumru
Interview met Harold Hamersma
Interview met Duco Sickinghe
Interview met Mark Blaisse
Bestuur & directie
Het Bestuur van de Stichting Lorenzetti Governance Foundation bestaat uit:
- Dr. J.D. Albarda, chairman (†)
- M.F. Driessen, treasurer
- I.S.L. Lebrocquy, secretary
De directie wordt gevoerd door D. de Goede, oprichter van Lorenzetti Governance Foundation. De bestuursleden werken onbezoldigd voor de stichting. De Stichting heeft niet ten doel het maken van winst en is opgericht op 24 maart 2020 als een algemeen nut beogende instelling.
Het bestuur
De eerste voorzitter van de Lorenzetti Governance Stichting is Dr. Erik Albarda, overleden op 12 februari 2024. Momenteel wordt er een nieuwe voorzitter gezocht en zijn er enkele kandidaten in zicht: Ton Harmes, directeur van de Dominicanen Boekhandel wordt lid van het bestuur. Gegeven het Europese karakter van het ELF project wordt er ook gezocht naar 2 leden in Europa. In de komende maanden laten we weten wat de exacte samenstelling van het bestuur wordt.
De directie
Vincent Bijlo, cabaretier, muzikant schrijver. Hij is vanaf het begin betrokken bij de Stichting en vormt de directie samen met David de Goede, oprichter van de Stichting.
Waarom nu?
De Lorenzetti Governance Foundation is opgericht op 9 April. De statuten zijn goedgekeurd door de notaris en de stichting is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.
"Kon dat niet wachten tot na de Corona-crisis?", werd mij gevraagd.
Nee!
Als steden weer open gaan moet een nieuw normaal vorm krijgen waarbij juist Lorenzetti's richtlijnen van Goed Bestuur een Leidraad & Houvast kunnen bieden. Ik nodig een selecte groep vrienden en bekenden uit in deze stichting te participeren... in gedachten en geld.
Uw mening gaat ons aan het hart! Aarzel niet om contact op te nemen!



